Bị PVN nợ hơn 35 triệu USD, LILAMA “kêu cứu” Thủ tướng

Dự án Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 đã vận hành hiệu quả trên 5 năm, nhưng đến nay, chủ đầu tư PVN vẫn nợ tổng thầu LILAMA 35,3 triệu USD và 594,3 tỷ đồng.

Thông tin được đưa ra tại “Thư cầu cứu” mà Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA) vừa gửi Thủ tướng Chính phủ.

Theo báo cáo của LILAMA, dự án Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 do Tập đoàn PVN làm chủ đầu tư, có công suất tổ máy 600 MW đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam với tổng công suất khi bàn giao của cả nhà máy là 1.200 MW. 

Ngày 9/4/2009 PVN đã kí kết hợp đồng EPC số 01 về việc tổng thầu thi công dự án với giá trị hợp đồng 1,17 tỷ USD (chưa gồm thuế giá trị gia tăng), với thời hạn bàn giao 39 tháng cho Tổ máy số 1 và 45 tháng cho Tổ máy số 2 và hai tổ máy này đã được LILAMA bàn giao cho PVN vào tháng 1 và tháng 5/2015. 

Theo báo cáo, dự án đã vận hành hiệu quả trên 5 năm, hết thời gian bảo hành 3 năm tuy nhiên, hiện công tác quyết toán dự án vẫn chưa được hoàn thành. Tính đến nay, tổng giá trị LILAMA chưa được thanh toán tại dự án Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 là 35,3 triệu USD và 594,3 tỷ đồng (tương đương 1.415,5 tỷ đồng, giá trị trước thuế giá trị gia tăng, không bao gồm giá trị phần xây dựng và phần tạm ứng phát sinh).

Trong đó, giá trị còn lại của hợp đồng EPC chưa được thanh toán: 20,81 triệu USD và 75,32 tỷ; giá trị phát sinh chưa lường hết phần lắp đặt của LILAMA: 471,28 tỷ đồng; và chi phí khắc phục sự cố Rotor máy phát Tổ máy số 01 chưa được thanh toán: 14,49 triệu USD và 47,7 tỷ đồng. 

Vì sao quyết toán chậm?

Liên quan đến giá trị còn lại của Hợp đồng EPC chưa được thanh toán, báo cáo cho biết, LILAMA đã hoàn thành toàn bộ các yêu cầu sửa chữa và trách nhiệm bảo hành nhà máy theo hợp đồng EPC. Tuy nhiên, đến nay đã gần 3 năm nhưng PVN vẫn chưa thanh toán nốt cho LILAMA số tiền còn lại 20,81 triệu USD và 75,32 tỷ đồng của hợp đồng EPC. LILAMA đã gửi nhiều công văn yêu cầu thanh toán, tổ chức nhiều cuộc họp nhưng đến nay vấn đề này vẫn chưa được giải quyết. 

Đối với phát sinh chưa lường hết của hợp đồng EPC chưa được giải quyết, do trong quá trình triển khai, dự án đã gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc đã ảnh hưởng đến kinh phí thực hiện như: biến động tăng giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu (xi măng tăng khoảng 40%, thép tăng khoảng 42%, điện tăng khoảng 30%, xăng tăng 231%, dầu diesel tăng 305%...); tăng chi phí xây dựng và lắp đặt do điều chỉnh đơn giá nhân công…

Chủ đầu tư PVN và LILAMA đã báo cáo Chính phủ, các Bộ, ngành liên quan nhằm hỗ trợ chi phí phát sinh chưa lường hết này. Các giá trị phát sinh này cũng đã được đưa vào điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận tại văn bản số 1823/TTg-KTN ngày 14/10/2015. 

Sau khi cập nhật lại giá trị theo khối lượng hoàn công, giá trị phát sinh chưa lường hết phần lắp đặt của LILAMA là 471,28 tỷ đồng, giá trị phát sinh đối với phần xây dựng của các nhà thầu xây dựng là 1.024,95 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, các chi phí phát sinh này vẫn chưa được chủ đầu tư PVN giải quyết, gây khó khăn lớn cho công tác quyết toán hợp đồng EPC với LILAMA, báo cáo của LILAMA cho biết.

Còn về chi phí khắc phục sự cố Rotor máy phát Tổ máy số 01 chưa được thanh toán, cụ thể, sau khi LILAMA hoàn thành dự án và bàn giao cho PVN vận hành thương mại, ngày 24/11/2015 Tổ máy số 1 của nhà máy đã gặp sự cố. Tuy nhiên, do sự cố xảy ra sau khi dự án đã bàn giao và đơn vị khác đang vận hành thương mại, nên theo quy định (của hợp đồng EPC) nếu sự cố nêu trên không do lỗi của LILAMA thì LILAMA sẽ không có trách nhiệm phải xử lý sự cố. 

Khi đó hướng giải quyết, theo chỉ đạo của PVN là LILAMA – với tư cách là đơn vị cung cấp và lắp đặt tổ máy đứng ra xử lý sự cố, sau đó khi xác định được nguyên nhân và trách nhiệm của các bên liên quan đến sự cố, bên chịu trách nhiệm sẽ thanh toán các chi phí liên quan.

LILAMA cho rằng, căn cứ trên các công văn của Tổng công ty Bảo hiểm PVI, nguyên nhân và trách nhiệm đối với sự cố không liên quan đến LILAMA. Trong khi các chi phí để khắc phục sự cố, LILAMA đã thanh toán các chi phí với tổng giá trị là 14,49 triệu USD và 47,7 tỷ đồng (chi phí này chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), nhưng hiện mới nhận được khoản tạm ứng số tiền tương đương 7,77 triệu USD. 

Và việc chậm trễ thanh toán số tiền còn lại cho LILAMA là do chủ đầu tư PVN và Tổng công ty Bảo hiểm PVI chưa thống nhất được giá trị đền bù bảo.  

Đứng trước nguy cơ bị khởi kiện

LILAMA cho rằng, việc không nhận được nguồn tiền thanh toán từ PVN đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thanh quyết toán với các nhà thầu phụ trong và ngoài nước tham gia dự án. Nhiều nhà thầu phụ nước ngoài đang tiến hành những biện pháp đưa ra trọng tài kinh tế hoặc khởi kiện LILAMA do chậm thanh toán.

Trước đơn “kêu cứu” của LILAMA, trong một văn bản gửi Thủ tướng mới đây, Bộ Xây Dựng cho rằng, LILAMA đã hoàn thành toàn trách nhiệm bảo hành nhà máy theo hợp đồng EPC, do vậy khoản công nợ còn lại của hợp đồng EPC (20,81 triệu USD và 75,32 tỷ) hoàn toàn đủ điều kiện để PVN thanh toán cho LILAMA. 

Bộ này cũng cho rằng, các khoản chi phí phát sinh chưa lường hết phần lắp đặt và chi phí khắc phục sự cố Rotor máy phát Tổ máy số 01 chưa được thanh toán, thì PVN phải xử lý, giải quyết dứt điểm cho LILAM.

Cũng trong văn bản của mình, Bộ Xây dựng đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Tập đoàn Dầu khí Việt Nam thanh toán ngay khoản công nợ còn lại của Hợp đồng EPC (20,81 triệu USD và 75,32 tỷ) và chi phí khắc phục sự cố Rotor máy phát Tổ máy số 01 chưa được thanh toán (14,49 triệu USD và 47,7 tỷ đồng) cho tổng thầu LILAMA.

Đồng thời kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Tập đoàn PVN xử lý dứt điểm vướng mắc, tồn tại để Hội đồng thành viên Tập đoàn PVN sớm phê duyệt quyết toán dự án; quyết định và thanh toán giá trị phát sinh chưa lường hết của hợp đồng EPC Dự án Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 cho Tổng thầu LILAMA (phần lắp đặt do tổng thầu LILAMA thực hiện là 471,28 tỷ đồng).