Bức tranh lợi nhuận ngành thép quý I/2026: Hòa Phát bứt phá, nhóm tôn mạ đối mặt áp lực

Báo cáo tài chính quý I/2026 của các doanh nghiệp ngành thép cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Những đơn vị có ưu thế thị phần nội địa như Hòa Phát, VNSteel ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng vượt trội, trái ngược với đà suy giảm của nhóm doanh nghiệp tập trung xuất khẩu tôn mạ.

Ưu thế nội địa giúp doanh nghiệp lớn lãi đậm

Tập đoàn Hòa Phát (mã chứng khoán: HPG) tiếp tục dẫn đầu lợi nhuận toàn ngành trong ba tháng đầu năm 2026. Doanh nghiệp báo lãi sau thuế 9.056 tỷ đồng, cao gấp 2,7 lần cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này được thúc đẩy bởi doanh thu đạt 52.900 tỷ đồng (tăng 41%) và biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 14,4% lên 15,8%. Đóng góp lớn vào kết quả này còn có khoản doanh thu tài chính hơn 4.900 tỷ đồng từ việc chuyển nhượng dự án bất động sản.

Tuy nhiên, hoạt động sản xuất và kinh doanh thép vẫn là trụ cột của Hòa Phát khi mang về 51.221 tỷ đồng doanh thu và 4.588 tỷ đồng lợi nhuận, tăng lần lượt 43% và 61% so với cùng kỳ. Việc ưu tiên khai thác thị trường nội địa giúp sản lượng bán hàng thép xây dựng, thép cuộn cán nóng (HRC) và phôi thép đều tăng mạnh. Ở chiều ngược lại, thị trường xuất khẩu tiếp tục gặp khó khăn do nhu cầu tại khu vực EU, Mỹ ở mức thấp, cộng thêm sức ép cạnh tranh từ nguồn thép giá rẻ của Trung Quốc và các biện pháp phòng vệ thương mại. Tập đoàn đưa ra định hướng duy trì tỷ trọng xuất khẩu ở mức hợp lý và đa dạng hóa thị trường để hạn chế rủi ro.

Khai thác tốt thị trường trong nước, Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSteel, mã chứng khoán: TVN) báo lãi sau thuế 184 tỷ đồng, tăng 82% so với cùng kỳ. Tổng doanh thu đạt 13.658 tỷ đồng, tăng 36%. Biên lợi nhuận gộp nhích lên 4,9% so với mức 3,8% của quý I/2025. Khoản lãi từ công ty liên doanh, liên kết hơn 47 tỷ đồng đóng vai trò quan trọng giúp doanh nghiệp giữ đà tăng trưởng, bù đắp cho sự sụt giảm của doanh thu tài chính và chi phí gia tăng.

Nhóm xuất khẩu tôn mạ suy giảm lợi nhuận

Trái ngược với các doanh nghiệp trên, những đơn vị có thế mạnh về xuất khẩu tôn mạ ghi nhận kết quả kinh doanh kém khả quan. Tập đoàn Hoa Sen (mã chứng khoán: HSG) báo lãi sau thuế giảm 42%, đạt 119 tỷ đồng trong quý II năm tài chính 2025-2026 (từ 1/1 đến 31/3/2026). Doanh thu thuần giảm 6% xuống còn 8.967 tỷ đồng, kéo theo biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ 12,7% xuống 11,7%.

Thép Nam Kim (mã chứng khoán: NKG) ghi nhận doanh thu thuần giảm 20%, đạt 3.261 tỷ đồng. Kênh xuất khẩu vốn là chủ lực chỉ mang về hơn 1.000 tỷ đồng, giảm một nửa so với cùng kỳ, bất chấp doanh thu nội địa tăng 10%. Với biên lợi nhuận gộp rơi xuống mức 2,6%, doanh nghiệp thoát lỗ nhờ khoản doanh thu tài chính 97 tỷ đồng và việc cắt giảm chi phí bán hàng, chi phí tài chính. Kết thúc quý, Nam Kim báo lãi sau thuế 21 tỷ đồng, giảm 68%.

Tương tự, Tôn Đông Á (mã chứng khoán: GDA) báo lãi sau thuế 51 tỷ đồng, giảm 19%. Đầu tư Thương mại SMC (mã chứng khoán: SMC) ghi nhận doanh thu thuần giảm 42%, đạt 1.073 tỷ đồng và lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh gần 43 tỷ đồng. SMC cho biết đã chấm dứt gần như toàn bộ hoạt động sản xuất, chuyển hướng tập trung vào thương mại và gia công thép. Công ty báo lãi sau thuế hơn 17 tỷ đồng chủ yếu nhờ khoản thu 70 tỷ đồng từ việc chuyển nhượng tài sản tại Công ty TNHH Thép SMC.

Nhiều doanh nghiệp nhỏ duy trì đà tăng trưởng

Trái ngược với diễn biến của nhóm xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp thép quy mô nhỏ có kết quả quý I/2026 tích cực nhờ kiểm soát tốt chi phí vận hành. Gang thép Thái Nguyên (mã chứng khoán: TIS) báo lãi sau thuế 15 tỷ đồng, cải thiện mạnh so với khoản lỗ 9 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, doanh thu tăng 29%.

Thép Tiến Lên (mã chứng khoán: TLH) giảm 20% doanh thu nhưng lợi nhuận sau thuế tăng gấp đôi, đạt 6 tỷ đồng. Ống thép Việt Đức (mã chứng khoán: VGS) ghi nhận biên lợi nhuận gộp tăng lên 4,1%, đưa lợi nhuận sau thuế tăng 10% đạt hơn 45 tỷ đồng. Kim khí TPHCM (mã chứng khoán: HMC) cũng đạt doanh thu thuần tăng gấp đôi và lãi sau thuế tăng 63%, ghi nhận hơn 13 tỷ đồng.