Đề xuất tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế: Cơ quan thuế nói gì về ngưỡng 1 triệu đồng?

Trước những băn khoăn về đề xuất tạm hoãn xuất cảnh với người nợ thuế từ 1 triệu đồng, Cục Thuế khẳng định quy định mới không siết chặt hơn mà nhằm loại trừ các khoản nợ nhỏ mang tính kỹ thuật. Đáng chú ý, trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế phải gửi thông báo sẽ áp dụng biện pháp này để người nộp thuế biết và chủ động xử lý.

Bổ sung ngưỡng nợ thuế để thu hẹp phạm vi áp dụng

Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đang nhận được nhiều sự quan tâm khi đề xuất bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với một số nhóm người nộp thuế.

Các đối tượng được đề cập gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật và chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Nhiều ý kiến cho rằng mức nợ 1 triệu đồng là quá thấp và có thể ảnh hưởng đến số lượng lớn người dân. Tuy nhiên, trong thông báo phát đi ngày 7/5, Cục Thuế cho biết cần nhìn nhận đầy đủ bản chất của quy định này bởi đây là bước điều chỉnh theo hướng nới lỏng hơn so với quy định hiện hành tại Nghị định 49/2025/NĐ CP.

Theo quy định đang áp dụng, trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hiện chưa có ngưỡng nợ tối thiểu để xem xét tạm hoãn xuất cảnh. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần phát sinh khoản nợ quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện bị áp dụng biện pháp nếu đã được thông báo nhưng chưa khắc phục sau 30 ngày.

Trong khi đó, dự thảo mới đã bổ sung điều kiện nợ từ 1 triệu đồng trở lên. Theo cơ quan thuế, việc này giúp loại khỏi diện áp dụng một lượng lớn trường hợp phát sinh nợ nhỏ do lỗi kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc nguyên nhân khách quan khác.

Hơn một nửa trường hợp nợ thuế dưới 1 triệu đồng

Cục Thuế cho biết số liệu tổng hợp hiện nay cho thấy hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng. Tuy nhiên, tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, nếu tiếp tục duy trì cơ chế không có ngưỡng như hiện nay, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể ảnh hưởng tới rất nhiều người dù hiệu quả thu hồi ngân sách không đáng kể.

Vì vậy, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng được cho là nhằm bảo đảm tính tương xứng giữa hành vi vi phạm và biện pháp quản lý hành chính được áp dụng. Cục Thuế nhấn mạnh đây là bước điều chỉnh theo hướng giảm phạm vi tác động thay vì siết chặt như một số ý kiến lo ngại.

1 triệu đồng không phải điều kiện duy nhất

Theo dự thảo, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh tiếp tục được áp dụng với nhiều nhóm đối tượng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế nhưng đi kèm các điều kiện cụ thể.

Đối với cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, điều kiện áp dụng là có số nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp từ 120 ngày.

Với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, ngưỡng nợ là từ 500 triệu đồng trở lên và cũng phải quá hạn từ 120 ngày.

Riêng nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dự thảo quy định phải đồng thời đáp ứng ba điều kiện gồm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, có số nợ từ 1 triệu đồng trở lên và đã quá 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế gửi thông báo nhưng vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ.

Ngoài ra, dự thảo tiếp tục kế thừa quy định đối với người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn và công dân Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Theo Cục Thuế, trạng thái không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký được xem là dấu hiệu rủi ro cao trong tuân thủ pháp luật thuế, gây khó khăn cho công tác quản lý và thu hồi nợ. Do đó, việc áp dụng biện pháp quản lý không chỉ dựa vào số tiền nợ mà còn căn cứ vào dấu hiệu vi phạm và khả năng phối hợp của người nộp thuế.

Người nộp thuế sẽ được cảnh báo trước 30 ngày

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy trình áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo hướng công khai và minh bạch hơn. Theo đó, trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế phải gửi thông báo trước 30 ngày để người nộp thuế biết và chủ động xử lý nghĩa vụ tài chính.

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng người dân bị động khi làm thủ tục xuất cảnh tại sân bay hoặc cửa khẩu.

Khoảng thời gian 30 ngày được đánh giá là đủ để người nộp thuế kiểm tra thông tin, đối chiếu số nợ, hoàn thành nghĩa vụ hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý các sai sót dữ liệu nếu có. Thông báo sẽ được gửi qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế đồng thời công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Theo Cục Thuế, việc áp dụng nhiều kênh thông báo giúp tăng khả năng tiếp cận thông tin và hạn chế tranh chấp liên quan đến việc không nhận được thông báo.

Khoảng 7.100 trường hợp đã chủ động nộp thuế để được gỡ tạm hoãn xuất cảnh

Dự thảo cũng khẳng định biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ được áp dụng sau khi người nộp thuế đã được cảnh báo nhưng vẫn không thực hiện nghĩa vụ theo quy định. Quy trình được thực hiện qua ba bước gồm xác định đối tượng thuộc diện áp dụng, gửi thông báo trước 30 ngày và chỉ áp dụng biện pháp hạn chế xuất cảnh nếu người nộp thuế không khắc phục. Theo cơ quan thuế, cách làm này nhằm ưu tiên người nộp thuế tự nguyện hoàn thành nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp hành chính.

Thực tế triển khai cho thấy khoảng 7.100 người nộp thuế đã chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy bỏ quyết định tạm hoãn xuất cảnh.

Cục Thuế khuyến nghị người dân thường xuyên kiểm tra nghĩa vụ thuế trên hệ thống giải quyết thủ tục hành chính hoặc ứng dụng Etax Mobile, đồng thời cập nhật đầy đủ thông tin đăng ký kinh doanh để tránh phát sinh vướng mắc liên quan đến kế hoạch xuất cảnh.