Thay đổi tội danh với người "đe dọa" Chủ tịch tỉnh Bắc Ninh, khung hình phạt nhẹ hơn nhiều

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh vừa ra quyết định bổ sung thay đổi quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Trọng Phương (SN 1980, ở Ba Đình, Hà Nội) từ tội “khủng bố” sang tội “đe dọa giết người”.

Đồng thời, ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án không tố giác tội phạm đối với bị can Trần Anh Thuận (SN 1981, trú tại Bắc Ninh).

Trả hồ sơ, điều tra bổ sung

Trước đó, Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân, vào tháng 6/2014, Nguyễn Trọng Phương (SN 1980, HKTT tập thể công ty xây lắp CNTP K30, phường Phúc Xá, quận Ba Đình, TP Hà Nội) thành lập Công ty TNHH Song Lộc Miền Bắc và xin chủ trương của UBND tỉnh Bắc Ninh về việc nạo vét sông Đuống nhưng Phương không được tỉnh Bắc Ninh cấp phép.

Phương nghĩ ra cách nhắn tin đe dọa Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh và Giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh. Mục đích của Phương là nếu các lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh lo sợ thì doanh nghiệp của đối tượng sẽ được cấp phép khai thác cát trên sông Đuống.

Phương biết Trần Anh Thuận (SN 1981, HKTT số 6, ngõ 1, phố Vũ, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh) là Phó giám đốc Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Khánh Nguyên.

Ngày 16/01/2017, Phương nhắn tin điện thoại bằng zalo cho Thuận, bàn bạc và hướng dẫn cách Thuận nhắn tin đe dọa ông Nguyễn Tử Quỳnh – Chủ tịch UBND tỉnh, ông Phạm Hồng Sơn – Giám đốc Công an tỉnh.

Khoảng 22h30 ngày 23/01/2017, Phương mang theo 1 điện thoại di động Nokia đen trắng, 1 sim điện thoại số 0868283... từ nhà đi đến khu vực cổng chính Bệnh viện phụ sản Bắc Ninh. Phương ngồi trong quán nước cạnh cổng Bệnh viện phụ sản kích hoạt sim điện thoại và dùng máy điện thoại nhắn 10 tin gửi đến số máy của ông Nguyễn Tử Quỳnh - Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, và số máy của ông Phạm Hồng Sơn - Giám đốc Công an tỉnh, với nội dung đe dọa, khủng bố tinh thần.

Trong hàng chục tin nhắn đe dọa ông Quỳnh, Phương còn nhắc tới vụ lãnh đạo tỉnh Yên Bái bị bắn chết để tăng thêm sức nặng. Sau đó, Phương đi về, trên đường về đã vứt chiếc điện thoại di động dùng để nhắn tin xuống sông Đuống.

Trần Anh Thuận có tiền sự về tội trộm cắp, cướp giật tài sản. Còn Nguyễn Trọng Phương từng bị Tòa án nhân dân quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội xử phạt 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thử thách 58 tháng về tội Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan Nhà nước.

Ngày 26/9, TAND tỉnh Bắc Ninh đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với hai bị cáo Nguyễn Trọng Phương và Trần Anh Thuận về tội “Khủng bố” và “Không tố giác tội phạm”. Sau khi nghị án, HĐXX quyết định chấp nhận đề nghị của đại diện VKS hoãn phiên tòa. Sau đó VKSND tỉnh Bắc Ninh quyết định trả hồ sơ, đề nghị điều tra bổ sung.

Trong quá trình điều tra bổ sung, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh mới đây đã ra quyết định bổ sung thay đổi tội danh khởi tố như trên.

Khung hình phạt nhẹ hơn

Trước đó, báo đã từng có phân tích chỉ ra rằng, việc khởi tố, truy tố bị cáo Phương với tội danh "Khủng bố" là có phần khiên cưỡng và thiếu căn cứ pháp lý.

Cụ thể:

Điều 84 luật hình sự năm 1999 quy định: Tội khủng bố

1. Người nào nhằm chống chính quyền nhân dân mà xâm phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc công dân, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình.

2. Phạm tội trong trường hợp xâm phạm tự do thân thể, sức khoẻ, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.

3. Phạm tội trong trường hợp đe doạ xâm phạm tính mạng hoặc có những hành vi khác uy hiếp tinh thần, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

4. Khủng bố người nước ngoài nhằm gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì cũng bị xử phạt theo Điều này.

Bộ luật hình sự 2015,Tội khủng bố được quy định tại Điều 299 cụ thể như sau:

1. Người nào nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng mà xâm phạm tính mạng của người khác hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm:

a) Thành lập, tham gia tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố;

b) Cưỡng ép, lôi kéo, tuyển mộ, đào tạo, huấn luyện phần tử khủng bố; chế tạo, cung cấp vũ khí cho phần tử khủng bố;

c) Xâm phạm tự do thân thể, sức khỏe hoặc chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

3. Phạm tội trong trường hợp đe dọa thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này hoặc có những hành vi khác uy hiếp tinh thần, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

4. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị tước một số quyền công dân, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Như vậy, ở trong trường hợp đối tượng nhắn tin cho Chủ tịch UBND Tỉnh Bắc Ninh như trên thì đây chỉ là 1 cá nhân chứ không phải "công chúng".  Việc chuyển đổi tội danh sang "đe dọa giết người" rõ ràng là phù hợp và đúng bản chất hơn. 

Cụ thể:

Điều 103 luật hình sự năm 1999 quy định về tội đe dọa giết người:

1. Người nào đe doạ giết người, nếu có căn cứ làm cho người bị đe doạ lo sợ rằng việc đe doạ này sẽ được thực hiện, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:a) Đối với nhiều người;b) Đối với người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;c) Đối với trẻ em;d) Để che giấu hoặc trốn tránh việc bị xử lý về một tội phạm khác.

Như vậy, nhìn chung, khung hình phạt của tội danh đe dọa giết người thấp hơn nhiều so với tội khủng bố.

Điều cần lưu ý là: Người bị coi là phạm tội đe dọa giết người là người có hành vi thể hiện sẽ tước đoạt tính mạng người khác. Hành vi này có thể là lời đe dọa với những hình thức khác nhau (qua điện thoại, thư từ…) hoặc có thể là những cử chỉ, việc làm cụ thể gián tiếp thể hiện sự đe dọa (như đi tìm công cụ, phương tiện…).

Ngoài ra, hành vi đe dọa phải gây ra cho người bị đe dọa tâm lí lo sợ một cách có căn cứ là hành vi giết người sẽ xảy ra. Hành vi đe dọa giết người chỉ cấu thành tội phạm khi hành vi đó đã làm cho người bị đe dọa thực sự lo sợ một cách có căn cứ rằng việc đe dọa này sẽ được thực hiện.